معنای فارسی:لاله ی واژگون از سایه سار کوهساران آواز برآورد که مژدگانی بدهید یاران برگشتند.

بدون شک یکی از زیباترین گلهای فصل بهار (بویژه در ماه اردیبهشت )در دامان پر مهر کوههای سرسبز و دیدنی زاگرس گل لاله واژگون یا در زبان کردی ایلامی سووسه ن گول است(البته این گل در استانهای که در دامنه های زاگرس قرار دارند کم وبیش به چشم میخورد).

خوب است بدانید این گل زیبا در رنگهای متنوعی از جمله سرخ -نارنجی- زردو....وبصورت تکی ویا در دسته های چند تایی در ارتفاعات استان ایلام و بویژه در کوههای کبیر کوه ومانشت می روید ودر اواسط فصل بهار علاقمندان بسیاری را به رویشگاههای خود می کشاند.

با تاسف فراوان خوانندگان عزیز را به این مسئله آگاه می کنم که هرساله با آغاز فصل رویش آن

تعداد زیادی از این گلها  توسط بازدید کنندگان از بین میرود ( یا کنده شده ُ ویا بدتر از آن پیاز آنهاهم کنده می شود تا مثلا  زیبایی بخش  باغ و باغچه ی منزلی باشد).این در حالیست که هر ساله هم از وسعت زیست گاهها وهم از تعداد آنها کاسته می شود .

شعر از شاکه وخانمنصور

سوسه ن گول ئرا سه ر وژیر دیری/تنیش هه چیو م چه وه هیور دیری/ده رد دل بیوشا منیش هام ده ردم /مگه ر نیه نوری وه ره نگ زه ردم /.../ده روژ ئه زه ل مه س له یل بیومه/ده سی کریاگ ده س له یل بیومه/روژی ده روژه یل ابلیس شه یطان/وه سوه سه م کردو دلم خه له تان /دیور خسه م ده سای زولف له یله وه/دنیام چوگه سه ر وه بی مه یله وه/داخ ئو له یله م وه هیور دیرم/تا روژ مردن سه ر وه ژیر دیرم/بهروز جان حالت چیونه سه ر وه مان نییه یت خه تمان دایه ئرا؟م ئیوشم سوسه ن گول هه م جور خوه مان ده بهیشتی کریاگه سه و ده ر !!!ئگر ده نزیکه و وه رجه وشکیان هیورده و بوویت گوله یلی سه ریان ها بان بعد که ره نگ که ن سه ره وژیر دوون !!!هه ر چی هه س بازار خوداس وه هه ر که یه جور نوریگه منیش هه م یه جور!!بمینیه خوه شال.

"از  دوست خوبم محمد رضارشیدی"

 آمدن نوروز زیبا وباطراوت به ایرانیان و جهانیان مبارک باد.

   در زبان کردی ایلامی شعری هست بدین مضمون که:

تنگس درووزن وایم ته را له     که له وه ن چه قی ئاوسا وه هاره

معنای فارسی" تنگس(نام بوته ای است) دروغگو وبوته بادام وحشی همواره سبز هستند بهار واقعی زمانی فرا می رسد که درخت پسته کوهی (ون) سبز شود".

این بیت را اگر بخواهیم لفظ به لفظ معنی نکنیم .معنای آن اینست که با سبز شدن بوته ی تنگس و بادام وحشی بهار فرا نمی رسد  بلکه بهار واقعی زمانی از راه می رسد که  درخت ون سبز شود.

 باز نوروز می رسد از راه

با سبدهایی از گل لبخند

بار دیگر سرود می خوانند

بلبلان روی شاخه های بلند

 آفتاب از کرانه مشرق

باز گرما و نور می بارد

گرمی آفتاب در دل ها

=عکسها از دوست خوبم حمدالله جمالی(طبیعت ایوان)

=شعر کردی از شاکه و خانمنصور 

باسلام به چند مورد از گناهان این درخت بلوط که بدین شکل در آمده است اشاره میکنم ُ شما هم اگر نظری دارید لطفا ارسال فرمایید :

۱: استفاده از سایه سار آن در فصل تابستان وبهار

۲: بهره بردن از زیباییهای آن در تمام فصول

۳: پروراندن میوه های خوشمزه وخوش طعم بلوط که خواص دارویی زیادی هم از آن ذکر کرده اند.صد البته با توجه به گفته پیشینیان همین میوه ی بلوط در روزگار قحطی و خشکسالی قوت لا یموت مردم بوده چنانکه در ادبیات محلی داریم که"

 شوکرانه ام پیت بوو بینای کردگار         نانوو نان خوریشت هه ر دوگ له ی دار

۴: پناهگاه مردم در زمان جنگ تحمیلی.بیشتر مردم شهرهای استان ایلام در زمان بمباران شهرها در زیر این درخت ها چادر زده وسکنی میگزیدند.

۵: استفاده از هیزم آنها برای سوخت(البته از روی ناچاری و بدلیل کمبود سوخت در همان زمان جنگ).

۶: لانه و پناهگاه  بسیاری از پرندگان و خزندگان و....

۷: در برخی از سالها شیره ی شیرین وخوشمزه ومقوی به نام محلی" شوکه" ازین درخت حاصل میشود که طرفداران بسیاری دارد.

۸:مایه افتخار ومباهات مردم زاگرس نشین.

 بازهم بگویم................

صدالبته آنچه که در بالا مشاهده میفرمایید  شاخه ای از درختی تناور  وچند صد ساله بوده که متاسفانه

افراد سود جو برای تهیه ذغال ویا افزودن به زمین کشاورزی (با قطع درختان آن) آنرا بدین شکل در آورده اند.(اگه دقت بفرمایید حتما باقی مانده ی تنه ی درخت را در تصویر خواهید دید).

----از زبان درخت اگه بخواهیم نامی برای این پست انتخاب کنیم قطعا خواهد گفت

" آخرین تلاش برای زندگی"

وبه راستی"تصور ایلام بدون بلوط . هر تبری را به گریه می اندازد..." از دوست خوبم حجت الله بخشوده.

=عکس بالای متن مربوط است به طبیعت شه ره زور(کوهی مابین ایوان و چواراز توابع استان ایلام) ارسالی از دوست خوبم حمدالله جمالی

شوكرانه­م پێد بوو كه­س سڕ نه­زانا     

 سفێد په­ڕ له رۊ  سه­رزه­مین  شانا

                                 (شاکه وخان منصور)

تک بیتی زیبا از دو شاعر خوش قریحه ی ایلامی را بهانه قرار داده تا آمدن فصل زمستان رامبارک بادبگویم و امیدوارم  زمستان پر باران وبرفی را  در تمام مناطق ایران عزیزپیش رو داشته باشیم.

این را اضافه کنم که در زبان کردی ایلامی تقویمی وجود دارد که دراین تقویمُ اول بهمن ماه  زمستان کردی تمام شده و بهار کردی شروع می شود.

 از دیگر اشعاری که برای فصل زمستان سروده شده می توان به این بیت اشاره کرد:

زمســان هـاتـگـه چـــۊ حـاکـم نــوو   

 سـاوزه دره ختان کـرد وه سـیا چوو

یا این بیت که:

ده زمسان شاویگ    وه پیران تاویگ

- ت -
تفه نگي خه يت وه شانو
- منيش -
باوشي سوزه وشك
وه فر فريه وارييه...
هه ردگمان
هايمه شون شكاري!!؟

شعر از محمد رضا رشیدی

عکس از طبیعت  ایلام

شایداگه از خیلی ها

بپر سن زیباترین فصل سال چیه؟بی درنگ بگن بهار. اما میخواهم به عرض برسانم که در استان ایلام هم  همچون دیگر استانهایی که پوشش گیاهی و جنگلی دارن،این فصل زیبا میتونه پاییز باشه. بله پاییز زیبا ورنگارنگ.

دراین خطه از کشور عزیزمان بدلیل وجود پوشش جنگلی مناسب وتنوع درختان،با فرارسیدن فصل پاییز کوههای استان جامه ای رنگین از رنگهای چشم نواز زردو نارنجی وقزمز گرفته تا قهوه ای وسبز به تن میکنند وبراستی چشم هر طبیعت دوستی را نوازش می دهند(زمان برگ ریزان درختانی چون بلوط-داغداغان-بنه ارژن-کیکم- زالزالک و...فرق میکند وهمین عاملی است برای رنگبندی طبیعت). حال اگر این رنگبندی جذاب با بارش باران هم همراه شود که زیبایهایش صدچندان میشود.

این نکته رو اضافه کنم که دراین فصل میوه های گوناگونی در طبیعت استان وجود دارند که ازمهمترین آنها میتوان به زالزالک وحشی (گویج)-کنار(درمناطق گرمسیری)-  میوه داغداغان(طایو)-بلوط(که معمولا به شکل پخته شده مصرف میشود) اشاره کرد وصدالبته زیباترین گل وحشی این فصل زعفران وحشی(گل که ل مه س) بوده که در رنگهای سفید-بنفش وزرد خودنمایی می کند.

امیدوارم بیاین واز نزدیک با زیبایهای ایلام آشنا بشین. 

دوستان عزیز اگه عکس پاییزی از طبیعت ایلام دارن بفرستن با نام خودشان درپست قرار خواهیم داد.

در دوران زندگي، ورزش و فعاليت هاي بدني بر حسب سن، جنس و وضع سلامتي بدن فرق مي كند. مثلاً در جواني بايد عضلات را قوي و محكم كرد تا در سنين بالاتر به آساني دچار رخوت و سستي نگردند و از چهل سالگي به بعد ديگر نبايد در بند تحكيم عضلات و حفظ زيبائي اندام بود بلكه ورزش را بايد به منظور حفظ سلامت و طول عمر انجام داد و از پنجاه سالگي به بعد بايد سعي كرد هر قدر ممكن است پيري را به عقب انداخت و از عوارض آن جلوگيري نمود. قابليت و زمان لازم براي برگشتن به وضع طبيعي بعد از ورزش راهنماي خوبي براي تعيين مقدار و شدت ورزش در هر سني است. برگشتن به وضع طبيعي بايستي سريع باشد. - درصورتي كه ورزشكار ده دقيقه بعد از متوقف نمودن ورزش هنوز تنفس و ضربان قلبش به وضع عادي برنگشته باشد ويا تا روز بعد هنوز خستگي ادامه داشته باشد، ورزش انجام شده بسيار شديد و يا طولاني بوده است و در مدت يا نوع آن بايد تجديد نظر شود.
- زمان ورزش كردن نيز بايد طوري انتخاب گردد كه در فعاليت قسمت هاي مختلف بدن عوارض نامطلوب برجاي نگذارد، مثلاً ورزش بلافاصله بعد از صرف غذا موجب اختلال در كار معده و سوء‌هاضمه مي گردد. 

- در سن بلوغ به شرطي كه مورد غيرمجازي وجود نداشته باشد مي توان تمام  ورزش ها را تمرين نمود. ورزش منظم در سن بلوغ باعث افزايش وزن،‌ پهناي شانه ها و قدرت عضلاني بيشتر از آنچه از بلوغ ناشي شده مي گردد

- بعد از سن چهل سالگي بايد ورزش هاي سخت و سنگين و طولاني را كنار گذاشته و از خسته شدن زياد تا حدي كه نفس ببرد اجتناب نمود.(صدالبته  این مورد کمتر شامل کسانی میشود که آمادگی بدنی مناسب داشته و ورزش منظم  میکنند)
- بازي هاي سخت ورزشي و ورزش هائي كه احتياج به سرعت دارند بايد ترك شوند. ورزش ها با ملايمت انجام گرفته و هميشه فواصل استراحت در بين آنها موجود باشد.البته اگر در فصل گرم سال و در فضای آزاد اجرا شوند نباید از نوشیدن آب به مقدار و در فواصل تمرین غافل شد. 
- ورزش و تحرک بدنی منظم موجب عقب انداختن دوران پيري شده و سالمنداني ورزشکار  از سلامت و نشاط بيشتري برخوردار هستند. بنابراين يكي از مؤثرترين روش هاي پيشگيري از اختلالات دوران سالمندي ورزش و تربيت بدني است. البته منظور از ورزش، تمرينات ورزشي خسته كننده نيست بلكه حركات ملايمي است كه براي سالمندان مناسب باشد، شناي ملايم و پياده روي، ورزش هاي مناسبي براي سالمندان مي باشد.
- خانم ها و دوشيزگان بايستي ورزش هائي را انتخاب كنند كه تلاش بدني ملايمي را داشته باشد و از انجام ورزش هاي سنگين مانند وزنه برداري، بوكس و كشتي خودداري نمايند. ورزش هائي كه اين شرايط را براي خانم ها و دوشيزگان به بهترين نحوي تأمين مي كند عبارت اند از پياده روي در هواي آزاد،تنيس، واليبال، بسكتبال، هندبال، اسب سواري، شنا، ‌قايقراني و‌ ماهيگيري به خصوص براي دختران جوان مناسب است(ورزشهای هوازی و تفریحی). 
ورزش بايد در تمام عمر، با توجه به سن، جنس و وضع جسماني بدن به طور مداوم انجام گيرد مگر در مواردي كه علائم واضح يك عيب عضوي در فرد وجود داشته باشد و طبق نظريه كميسيون طبي كميته ملي ورزش، ‌ هر گونه فعاليت بدني و ورزش به طور دائم و يا موقت غيرمجاز گردد.
همان قدر كه تمرين مناسب و صحيح مفيد است افراط در تمرين هم به طور يقين مضر مي باشد كه از عوارض نامطلوب آن خستگي و احساس درد در بدن، ‌ تغييرات در خلق و خوي و ناراحتي هاي قلب و عروق قابل ذكرند.متاسفانه برخی از افراد بدون توجه به شرایط و وضعیت بدنی خودبا شدت به ورزش مورد علاقه میپردازند و  معمولا  در مدت کوتاهی نه تنها نتیجه ی مطلوب نمیگیرند بلکه به عوارض منفی ورزش هم دچار میشوند(البته این افراد به جای مشورت با مربی مجرب معمولا رشته ورزشی خود را فقط بدلیل اینکه مثلا دوست آنها بدین ورزش میپردازد انجام میدهند ).

هر فردی که به ورزش مورد علاقه ی خود میپردازد باید قبل از هرچیز هدف و منظور خود را از اجرای ورزش مشخص کند .بدون شک ورزشی که برای حفظ سلامت بدن انجام شده با ورزشی که برای رسیدن به قهرمانی اجرا میشود از لحاظ شدت و ضعف و زمان تمرین و... وتغذیه ای که برای آن لازم است فرق میکند وباید متناسب با هدف مورد نظر اجرا شود تا دستیابی به آن راحتر باشد.

(نظر شخصی ام در خصوص ورزش اینه که لذت ورزش یعنی رشته های پرتابی دومیدانی)

بحث در خصوص ورزش مناسب و اصولی بسیار زیاد بوده که علاقمندان را به مطالعه ی بیشتر در این خصوص دعوت میکنم .

فرارسیدن ماه مبارک رمضان به همه مبارک باشه. التماس دعا

حیف  و صدحیف برای این جنگلها که درشعله های آتش بسوزند.

متاسفانه(وه داخه وه) پدیده ی آتش سوزی چیزیست که در سالهای اخیر هم جنگلهای استان و دیگر مناطق کشور عزیزمان و هم درمقیاسی وسیعتر جنگلهای دیگر  کشورها رو به شکل جدی تهدید میکند.

در چند سال گذشته به دلایل متعددی آتش سوزیهای گسترده ای در مناطق مختلف استان ایلام از جمله شیروان چرداول -ملکشاهی-ایوان -ایلام و... به وجود آمده که باتاسف فراوان درختان زیادی را نابود کرده است.

برای مثال در هفته ی گذشته شاهدآتش سوزی وسیع در جنگلهای کوه شلم در ضلع شرقی شهر ایلام بودیم که درختان زیادی در آتش سوختند.البته پوشش جنگلی قالب این منطقه درختچه های بلوط میباشد که بسیار انبوه میباشند(البته بودند).

نکته قابل تامل در این آتش سوزی این بود که پس از خاموش شدن آتش ،بعد از چند ساعت دوباره همین منطقه دچار آتش سوزی می شود(یعنی آتش به خوبی خاموش نشده بود وخاکستر مربوطه باوزش باد دوباره شعله ور شد). هرچند تلاشهایی برای  خاموش کردن این آتش در جریان بود(بویژه از طرف مردمی که به صورت خودجوش برای مهار آتش آمده بودند) اما همچون دفعات قبل بدلیل عدم وجود امکانات مناسب  و وسایل اطفای حریق از قبیل بالگرد ،  با حسرت تمام مردم شهر ایلام ،چند روزی منظره ی تلخ سوختن درختان کهنسال بلوط را مشاهده کردند .(البته پارسال همین اتفاق برای جنگلهای شمال و شمال شرق شهر ایلام افتاد).بارندگی های بهاری مناسب ووجود بوته ها وپوشش گیاهی انبوه وصدالبته خشک شدن این علفها درفصل خشک سال ،شرایط را برای  آتش سوزی و عدم کنترل آن فراهم کرده که در مواردی ،وزش باد هم به کمک آتش آمده و در ساعاتی ،  با نهایت تاسف (وه داخه وه)بخش زیادی از جنگل در آتش می سوزد.

به نظر میرسد فراهم کردن لوازم ووسایل اطفای حریق وچاره اندیشی برای پیشگیری از آتش سوزی در جنگلها(فرهنگ سازی و بالابردن آگاهی مردم-کندن سطحی زمین جنگلها به شکلی که در هنگام آتش سوزی ارتباط بوته ها و درختها با یکدیگر قطع شود-وحمایت از تشکل های مردمی وافزایش تعداد ماموران حفاظت از منابع طبیعی و...) از جمله راههایی است که میتواند ما را در مقابله با بحران آتش سوزی توانمندتر کند.

دنيا وه بي دار تيه ريكو ته نگه / چـۊساز شكياگ كزو بي ده نگه

 ئگه ر بنوری هیمان دیاره ئاگری که رشانن وه په ل پووم

ژانم نیه که ی ئی قرچه قرچ سوزیانه آخر دنیامه ئرا مه له وه ری که ئمشو لا نه ویزه!!!

شعرازمحمد رضا رشیدی

این هم آدرس هنرمند ارزشمند و خواننده ی خوش صدا محمد جواد شوهانیhttp://1358-7-1.blogfa.com/

سلام به همه ی عزیزانی که به این وبلاگ لطف دارن. با عرض پوزش برای مدتی که نبودم. میخواهم در باره یکی از حیوانات  استان که به عنوان نماد جانوری این دیار معرفی شده با شما صحبت کنم .

بله نام این جانور زیبا و دوست داشتنی سنجاب است که به زبان کردی ایلامی "سه مووره ک"نامیده میشود.

پراکندگی محل زندگی سنجاب زیاد بوده اما در  بیشتر شهرستانهای  استان و از جمله :ایوان،شیروان چرداول، ملکشاهی،ایلام ،دره شهر و آبدانان دیده میشود.

شاید برای بعضی از عزیزان تعجب آور باشد:  در استانی که محل زندگی حیواناتی چون پلنگ،خرس قهوه اي و سیاه،شغال،گربه کوهی،کفتار،گرگ،روباه ،جوجه تیغی ،خارپشت ،گور کن،سمور،گراز،انواع خفاش،قرقي، کبک ،تیهو،شاهين، باز،گوزن خالدار،آهو، هوبره،،چكاوك، جغد،كبوتر جنگلي،سعوه ابرو سفيد،كركس و دليجه  ،قرقاول ،لاک پشت و انواع خزندگان و آبزیان و حیوانات کنار آبزی و...است چرا حیوان کوچک و ظریفی چون سنجاب نماد این دیار شده؟

 شایدبه دلیل زیبایی منحصر به فرد این گونه سنجاب و همچنین لازم و ملزوم بودن درختان بلوط که پوشش غالب مناطق چنگلی استان بوده این حیوان باهوش ،زیبا و تند و تیز نماد جانوری استان ایلام شده که جای بسی خوشحالی است.

خوبست بدانید سنجاب لانه ی خود را در حفره های طبیعی درختان بلوط( در زبان کردی مردم ایلام "کولوور دار "نامیده میشود) انتخاب می كند، این حفره ها  معمولادر درختان کهنسال وقطور وجود دارند پس به هیچ وجه آسیبی برای لانه سازی به درخت وارد نمیشود.سنجابها در فصل میوه دادن درختان بلوط وبویژه در مکانهایی که خاک آن به وسیله گرازها زیرورو شده میوه بلوط را برای فصل زمستان خود ذخیره میکند  که همین کار آنها در طول زمانهای متمادی مهمترین عامل برای تکثیر این درختان بلوط  است،چراکه از هر صد دانه بلوط  عموما"چندین دانه ی آن در خاک باقی میماند و باشروع بارندگی به رشد خود ادامه میدهد.همین ارتباط سنجاب با درختان بلوط موجب شده تا بخشی از قصه های محلی این دیار با این مورد مرتبط باشد و شنیدن آنها خالی از لطف نخواهد بود .چیزیکه عامل نگرانی بوده اینست که

متاسفانه در سالهای اخیرگرایش به نگهداری خانگی سنجاب  و فروش آن در برخی شهرها و از جمله تهران زیاد شده و همین عامل یکی از مهترین دلایل کاهش تعداد این حیوان زیبا به شمار میرود،البته دلایل دیگری برای کاهش تعداد آنها وجود دارد که میتوان به:قطع کردن درختان بلوط، خشکسالیهای پی درپی،ساخت و ساز در محیط طبیعی زندگی این حیوان ودر نتیجه فقدان محیطی آرام (برای مثال ساخت شهرک صنعتی در ششدار،احداث پالایشگاه و پتروشیمی در یکی از  اصلی ترین محلهای زندگی این حیوان و...) اشاره کرد.باعرض تاسف وشرمندگی هم از

زیبایی آفرین هستی وهم ازشما سروران،بنده در سال ۱۳۶۳یعنی زمان جنگ تحمیلی و در حالیکه شهر ایلام زیر بمباران شدید نیروهای بعثی بود،وهمچون مابقی همشهریان وهم استانیهای دیگرمان در جنگلهای اطراف شهر ایلام در زیر چادر به سر میبردیم، یکی از این حیوانات زیبا را به اتفاق دوستم گرفتیم و مدتی را در سبدی پلاستیکی از این زبان بسته به اصطلاح نگهداری میکردیم ،شاید شما از نزدیک با سنجاب برخورد نداشته اید ولی به عرض میرساند که اولا"فوق العاده زیباست  که این زیبایی بویژه  در ناحیه چشمان - دم ورنگ پوست کاملا"محسوس بوده ،باچنگالهایی که برای بالارفتن از درختان کار او را آسان کرده است ،همچنین پوستی نرم دارد ودندانهایی محکم برای شکستن پوسته سخت میوه ها و جزء پر جست وخیز ترین حیوانات است .بعد از چند روز که سنجاب بیچاره را در واقع زندانی کردیم حقیقتا"دلمان برای این زبان بسته سوخت و آزادش کردیم که باید آن لحظه آزاد شدن او را میدید.(بابت اینکار بازهم عذرخواهی میکنم).

البته نحوه ی گرفتن آن هم حکایتی است که متاسفانه بدترین وتنها شیوه ی به دام انداختن این حیوان بوده و آنهم بدین ترتیب که در قسمت پایینی سوراخ لانه ی سنجاب آتش مختصری ایجاد میکنید که تولید دود کند و با وارد شدن دود به درون لانه ،معمولا سنجاب بیچاره از سوراخهای بالاتر درخت بیرون آمده و به درون سبد یا پلاستیک یا هرچیز دیگری که سد راه او باشد میافتد.پیشتر عرض کردم که لانه ی سنجاب درون حفره های خالی درختان کهنسال بلوط است که به طور طبیعی در بیشتر درختان قطور وجود دارد این حفره از قسمت پایینی درخت که ضخیمتر بوده شروع شده و هر چه به قسمتهای بالایی میرسد  باریکتر میشودوبه یک یا دو خروجی ختم شده که راه گریزی برای فرار از خطرهای احتمالی هم ،به حساب می آید. لازم به ذکر است هم اکنون برای صید هرسنجاب جریمه ی مالی به میزان دویست هزار تومان در نظر گرفته شده که میتواند تاحدودی عاملی بازدارنده برای افراد سود جو باشد.

در پایان امیدوارم همه باهم  برای حفاظت ازاین حیوان زیبا و دوست داشتنی تلاش دو چندان بکنیم ویادمان باشد که طبیعت و جانوران آن مایه ی آرامش و دلگرمی ما و امانتی برای نسل آینده هستند،پس بیایید با آن مهربانتر باشیم و در حفظ و حراستش بیشتر بکوشیم. 

دوستان اگر مطلبی دارند ارسال فرمایند با نام خودشان ثبت خواهیم کرد.

     عکسها از دوست خوبم حمدلله جمالی از ایوان(یکی از شهرستانهای ایلام)

       اگر صخره و سنگ  

      در مسیر رودخانه ی

          زندگی نباشد

صدای آب هرگز دلنشین نخواهد بود.

نمی دونم این جمله ی زیبا از کیست. ولی هر کی اونو گفته واقعا" میتونه تابلویی برای گذر از لحظه های حساس زندگی باشه ،حال چه شخصی وچه اجتماعی .         

سلام به شما عزیزی که این مطلب رو میخونید.فصل بهاره و اوج زیبایی طبیعت حال فرق نمی کنه این طبیعت مربوط به ایلام در غرب کشور باشه یا شمال سرسبز یا جنوب گرم و دوست داشتنی یا شرق وسیع و بکر و یاهر نقطه ای از ایران زیبا .مهم دوست داشتن و تلاش برای حفظ و احیاءاین موهبت الهی است که متاسفانه برخی قدر آن را نمیدانند. استان ایلام طبیعت زیبایی داره که جای همه ی هم وطنهای با فرهنگ و طبیعت دوست را اینجا سبز سبز می گذارم ضمنا الان یعنی اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت در دره ای سر سبز در شمال شهر ایلام درختان ارغوان وجود دارند که بدون تردید  یکی از زیباترین مناظر طبیعی رو به وجود آورده اند.  این دره جزو مناطق سردسیر استان بوده و در فصل تابستان و بهار پذیرای مسافران زیادی است(صد البته  نمی توان از کنار چشم نوازیهای این دره در دیگر فصلهابه راحتی گذشت. بله در فصل پاییز زمانیکه درختان متنوع اینجا رنگ بندی پاییزی دارند و در فصل زمستان هنگامی که قله ی کوههای اطراف پوشیده از مه بوده و باران میبارد و یا زمانیکه این دره

حریری از برف سرتاسر آن را پوشانده همگی جزو بدیع ترین جلوه های طبیعی دیارمون هستند که بازهم میگویم باشد که نگاهبان لایقی برایشان باشیم. ) .امیدوارم بیاین و از نزدیک ببینید..

 البته زادگاه اصلی درختچه ارغوان تنگه ی گاوز در شمال شرقی شهر ایلام بوده و معمولا شاخه های این درختچه ی زیبانازک و شکننده هستند.منطقه رویایی و بکر گاوز با اسم امروزی تنگه ی ارغوان در ورودی راه شمالی مسیر کرمانشاه به  ایلام  در حوزه ی استحفاظی دهستان میه خاص قرار دارد.
*این درختچه در کناره رودخانه های سیلابی وفصلی که خاکی سبک ورسوبی دارند به خوبی رشدکرده وبه سبب نرمی شاخه ها مجبور است از ریشه به صورت چند شاخه ای رشد کند تا شاخه ها به کمک هم بلند شوند و کمتر آسیب ببینند.
درخت ارغوان از طریق بذری که در غلاف لوبیا مانند است تکثیر میشود وفقط یکسال مراقبت از آن کافیست تا در سالهای بعد گل بدهد.
همه ساله در اوایل بهار وهنگامی که دمای روز به بیش از 15 درجه برسد شکوفا شده وشکوفه های ارغوانی آن تا دوهفته دوام دارند.
 هر چنددر زمان جنگ هزاران اصله از این درختچه برای مصرف سوخت ودیرک چادر های آوارگان جنگی از بین رفت اما اگر از ذخیره گاه اصلی آن در دره ی گاوز مراقبت شود وبرای پراکنش غیر طبیعی آن چاره ای بیاندیشند در  طول چند سال میتوان ایلام را به محلی برای تولید و تکثیر آن تبدیل کرد*

 اگر دوستان مطلب بیشتری دارند با نام خودشان به نوشته اضافه خواهیم کرد.

*از مطالب ارسالی دوست عزیزم حمید یعقوبیان

* عکس از ایلام امروز 

یکی از کتیبه های مشهور و باستانی ایلام ،کتیبه ی آشور بانی پال است که هم اکنون در قلعه والی شهر ایلام نگهداری میشود.

در سال ۶۴۰ ق. م. آشور بانی پال پادشاه نیرومند و درنده خوی آشور، ایلام را تصرف و مردم آنجا را کشتار و دولتش را نابود کرد.

 تمدن دیرینه ایلام، پس از هزاران سال مقاومت در برابر اقوام نیرومندی چون سومری‌ها، اَکَدی‌ها، بابلی‌ها و آشوری‌ها از دشمن خود آشور شکست خورد و از صفحه روزگار ناپدید گردید. کتیبه آشور بانی پال در باره فتح و نابودی ایلام چنین می‌گوید.

« تمام خاک شهر شوشان و شهر ماداکتو و شهرهای دیگر را با توبره به آشور کشیدم، و در مدت یک ماه و یک روز کشور ایلام را با همه پهنای آن، جاروب کردم. من این کشور را از چارپایان و گوسپند، و نیز از نغمه‌های موسیقی بی‌بهره ساختم و به درندگان، ماران، جانوران و آهوان رخصت دادم که آن را فرو گیرند. »

   از جمله مهمترین کارها دربحث ضبط موسیقی شناخت محل دقیق خروجی صدای ساز است. چرا که خروجی سازهای مختلف با هم متفاوت است. ...

 لطفا بقیه ی نوشته را در ادامه ی مطلب بخوانید

 دانش وخواسته است نرگس و گل

  کـه به یکــجای  نشــکفند به هم

هر که را دانش است خواسته نیست

 وآنـکه را خواسـته است دانش کـم

                          (شهید بلخی)

لطفا مابقی اشعار را در ادامه ی مطلب ملاحظه بفرمایید

گـرچـه مستیم و خـرابیم چــو شبهای دگــر              

بـاز کـن سـاقی مـجلس سـر مـینـای دگـــر

امشبی را کــه در آنیـم غنیـمـت شـمریـــم                

 شایــد ای جـان نرسیـدیم بـه فــردای دگــر

مست مستم مشکن قدر خودای پنجه ی غم  

 من به میخـانـه ام امشـب تـو برو جـای دگـر

چـه بـه میـخانـه چـه مــحـراب حـرامــم باشد               

 گـر بـجـز  عشـق تـوام هـست تـمنـای دگــر

تــا روم از پـی یـــــار دگــــری مــی بــایـــد                           

 جــز دل مــن دلـی و  جـز تـو دلارای دگـــر

نشنیـده اسـت گلی بـوی تـوای غنچه ی ناز           

 بـوده ام ور نه بـسی همـدم گلـهـای دگـــر

تـو سیـه چشـم چو آیـی به تـماشـای چـمن               

نگـذاری به کسـی چـشـم تمـاشـای دگـــر

بـاده پیـش آر کـه رفـتنــد از ایـن مـکـتب راز                      

 اوســتـادان و  فــزودنـــد مـعمــای دگــــر

گر بهشتی است رخ توست نگارا که در آن         

می تـوان کـرد به هـر لـحظه تـماشای دگر

ایـن قفـس را نـبـود روزنی ای مـرغ پریـش                  

 آرزو سـاختـه بـستـان طــرب زای دگــــر 

               (عماد خراسانی)      

دیــر آمــدی ‌ای نگار سرمست زودت ندهیم دامن از دست

بــر آتش عشقت آب تــدبیر چندان کــه زدیـم  باز ننشست

از روی تو سر نمی‌توان تافت وز روی تـو در نمی‌توان بست

از پیش تــو راه رفتنم نیست چـون ماهی اوفتاده در شست

ســـودای لب شـکردهــانـت  بس تـوبه ی  صـالحان که بشـکسـت

ای ســرو بـلـند بــوستانــی در پیش درخت قـامتـت پسـت

 بیــچاره کسی کـه از تو ببرید آسوده تنی که بـا تو پیوست

 چشمت به کرشمه خون من ریخت وز قتل خطا چه غم خورد مست

 ســعدی ز کــمند خوبرویان تا جـان داری نمی‌توان جست

ور سـر ننهی در آستانش دیــگر چه کنی دری دگر هست

  بدون شک یکی از مهمترین آیتمهای برنامه  انتخاب موسیقی مناسب است  .موسیقی انتخاب شده برای هر برنامه ای باید به گونه ای انتخاب شود که در تکمیل نریشن و یا دیالوگ قبل از خود باشد...

 لطفا بقیه نوشته ها را در ادامه مطلب ببینید

برگزیدگان جشنواره های مختلف مراکز  صداو سیما...

لطفا در ادامه ی مطلب نتایج را ملاحظه فرمایید.البته اگر دوستان اطلاعاتی از دیگر جشنواره های صداوسیما دارند  با ذکر جزییات ارسال فرمایند در پست قرار خواهیم داد.

پــیـــری هاتـگـــه وه پیـــــرێ مـــــه وه

 
تــه ک دا واو قـــڵای دلــگێــری مـــه وه

 
شــاوان پـــه ژا ر او رۆژان دل گـــیری

هنگام سپیده دم خروس سحری 

دانی که چرا همی کند نوحه گری

یعنــی نمــودند درآیینــــــه ی صبح 

 کزعمر شبی گذشت و تو بی خبری

                     (خیام)

 لطفا بقیه نوشته ها را در ادامه مطلب ببینید

 دنیا به مثـل چو کــوزه ی زرین است 

 گه آب در اوتلخ و گهی شیرین است

 تو غره مشوکه عمر من چندین است  

 کین اسب عمل مدام  زیر زین است

              (ابی الخیر)

درخت ون یا بنه یکی از درختان سلسله کوههای زاگرس است که بویژه دراستانهای ایلام.کردستان.کهگیلویه.

لرستان. کرمانشاه و فارس وجود دارد. میوه آن

 در اواسط تابستان رسیده وعلاقمندان بسیاری بویژه

در بین نوجوانان و جوانان دارد.

نام کردی این میوه ونوشک است و عطرو طعم خاصی دارد. نام علمی آن هم  Pistaciaatlantica میباشد.با پایان بارشهای بهاره و رسیدن دما به حداکثر میزان خود ( بین اوسط خرداد تا اوایل تیر ماه ) کار بهره برداری شیره سقز از درختان بنه آغاز می شود چون در این زمان درخت در حال رشد است و شیره سقز از آن تراوش می کند. بنه درختی مقاوم است که از اهمیت زیادی برخوردار بوده و فایده های بسیار زیادی دارد .همچنین درختی دیرزیست بوده  و در شرایط مناسب تا 300 سال و یا حتی بیشتر عمر می کند . از میوه این درخت که در زبان کردی ایلامی به آن ونوشک گفته میشودبعنوان تنقلات و همچنین در درست کردن مربا (البته در حالت نارس و سبز) و ترشی استفاده میشود. درخت بنه منبع تولید شیره سقز است . سقز که در گویش کردی منطقه  ( جاجگ ) گفته میشود صمغی به رنگ سبز خیلی روشن ، غلیظ و بسیار چسبنده باعطری  خوشبو است که استفاده دارویی فراوانی دارد. بخش زیادی از شیره سقز حاوی روغن پرارزش و صنعتی تربانتین است که کاربردهای فراوانی در صنعت دارد . علاوه بر این از شیره سقز در تهیه آدامس ، عطر ، خوشبوکننده ها ، حشره کش ها و در صنعت داروسازی در تهیه نرم کننده ها و ضد عفونی کننده ها استفاده می‏شود . علاوه بر این در صنعت پلاستیک سازی ، تهیه واکس کفش و چرم و صنعت چاپ هم  مورد استفاده قرار می گیرد . بعلت نبود صنایع تبدیلی مناسب ، اکثر سقز تولیدی در ایران به خارج از کشور صادر گردیده و به عنوان مواد پایه ی بسیاری از صنایع  مذکور  کاربرد دارد.

گونه ی دیگری از درخت بنه با نام محلی نرمه ون(نه ر مه وه ن)وجود داره که میوه ی آن از گونه ی قبلی که ذکر کردیم نرمتر بوده و اگر به صورت خام خورده شودآسیبی به دندان نمی رساند. درخت این گونه ی ون کوچکتر بوده و بیشتر در کنار صخره ها و جاهای صعب العبور رشد میکند .

البته در دیگر نقاط استان هم کمابیش این درختان زیبا وجود دارند که

بنده به شخصه چند درخت کهنسال و بسیار بزرگ در منطقه بین

"جاو زانه وه ن" و جاده سد ایلام دیده ام که در دره زیبایی قرار دارند و با آبشارخروشانی که در این مکان وجود دارد چشم انداز  جالبی را برای علاقمندان فراهم کرده اند.
برای شما وهمه ی دوست داران طبیعت  زیبای زاگرس آرزوی سلامت می کنم.

*از مطالب دوست عزیزم حمید یعقوبیان

يک پژوهش گر گياهان دارويي گفت: اين میوه براي رفع عوارض ناشي از کمبود ويتامين c موثر است. مهندس «پويان» با اشاره به خاصيت ملين و مقوي معده بودن ميوه زالزالک مصرف اين گياه را به افرادي که داراي ناراحتي هاي گوارشي و اسهال هستند، توصيه کرد. وي متذکر شد: علاوه بر اين عصاره ميوه زالزالک مقوي قلب است و پوست درخت آن هم خاصيت تب بري دارد.

وي درمان ضعف قلب، آنژين و ورم آئورت را از خواص درماني گل هاي زالزالک بيان کرد و گفت: زالزالک اختلالات عصبي مانند نگراني، بي خوابي و سرگيجه را برطرف مي کند. به گفته اين پژوهش گر، در اندام هاي هوايي زالزالک ماده اي تلخ به نام کراتگين و در ميوه تازه آن موادي مثل اسيد سيتريک و تارتاريک وجود دارد. همچنين ساقه هاي جوان اين گياه داراي گلوکزيد است و در ميوه رسيده آن هم گلوکز و فروکتوز ديده مي شود. اين گياه را از شاخه هاي جوان سرخ رنگ آن که به تدريج به رنگ قهوه اي و خاکستري در مي آيد مي توان شناخت ضمن اين که برگ هاي زالزالک در حاشيه پهنک داراي 5 لوب است و گل هاي آن سفيد رنگ و ميوه بيضي شکل آن به رنگ قرمز و داراي يک دانه است.

گل دادن آن در جنگلهای نیمه گرمسیری و سرسیری استان ایلام در فصل اردیبهشت و خرداد میباشد و عطر وبوی خاص خود دارد و از فاصله ی دور مشام جان را مینوازد.

گل کل مس یا زعفران وحشی

 یکی از زیباترین گلهای وحشی کوههای زاگرس بوده که باشروع فصل پاییز(زمستان کردی از اواخر شهریور تا اواخر پاییز)در کوههاو دامنه های سنگلاخی استان ایلام به وفور یافت میشود. (شاید در باقی استانهای غربی کشور هم باشد.اگر عزیزان اطلاعاتی دارند به مطالب اضافه میکنیم).از جمله رنگهای آن هم می توان به بنفش.زرد.سفیدو...اشاره کرد. برای مثال بنده در حوالی جاده ی سد ایلام به طرف جاده ی قدیم صالح آباد رنگهای مختلف آن را به فاصله ی نزدیکی از یکدیگر دیده ام. اما در جاههای دیگر مثلا در  چغاسبز(نزدیکی شهر ایلام) بیشتر رنگ سفید و بنفش آن دیده میشود.

  ازدیگر ویژگیهای منحصر به فرد این گل زیبا اینست  که بدون نیاز حتی به یک قطره آ ّب رشد کرده واز دل سنگها بیرون می آید.چناچه شاکه و خانمنصور دو تن از شاعران برجسته این دیار میگویند:

شکرانه م پیت بو هه ر وه خت مه یلـت هه س

 و بــــــی نـــــم وشــکـن گـولان کـه ل مه س

این وبلاگ برای انعکاس نظرات نکته های ادبی و تجربه های حرفه ای وکاری راه اندازی شده ومنتظر نظر سازنده ی همه ی دوستانم.

دست دوستان را به گرمی فشرده و ازهمه ی صاحبنظران یاری می طلبم.

ای رمه تاوله که ئه رش ئاسمان دیاریگه له رز     

                 به زم سؤر په پرگیله  ها درؤن باخه وه

 ا ی بلاچه ئاگر کاوه  ک  قی قاچی که ری    

       چؤ  ترؤسکه نرمه وه ن روشن که ری چه رداخه وه

                                   (یعقوبیان)